Khan hiếm nguồn cung, xe tải xếp hàng dài chờ mua đá ở Quảng Ngãi

(Báo Xây dựng) - Tại Quảng Ngãi, nguồn cung đá khan hiếm, trong khi nhu cầu thị trường tăng cao, những ngày qua, xe tải phải xếp hàng nhiều ngày chờ mua đá để cung ứng ra thị trường.

Từng đoàn xe tải xếp hàng, chờ đợi từ 2 - 3 ngày, thậm chí 4-5 ngày mới đến lượt mua hàng.

Nguyên nhân do đang cao điểm xây dựng, nhưng hiện các mỏ đá lớn ở khu vực phía Đông tỉnh Quảng Ngãi hầu như đã hết công suất năm, dừng khai thác; còn nhiều mỏ ở phía Tây tỉnh (Kon Tum) cũ bị thu hồi hoặc không gia hạn giấy phép, tạm dừng khai thác. Vì vậy, nhu cầu đổ dồn về các mỏ đang khai thác.

Bên cạnh đó, nhiều xe đầu kéo mang biển kiểm soát Đà Nẵng vào Quảng Ngãi vận chuyển đá phục vụ các công trình, dự án hạ tầng, bất động sản lớn... đã khiến nhu cầu đá vượt xa khả năng cung ứng của các mỏ trên địa bàn.

Khan hiếm nguồn cung khiến giá bán đá tại một số mỏ bị đẩy cao, cụ thể 1m3 đá có giá hơn 500.000 đồng, cao hơn cùng kỳ năm ngoái gần 200.000 đồng/m3. Theo nhiều tài xế, đây là mức giá cao nhất từ trước đến nay. Giá cao nhưng nhiều nhà thầu xây dựng vẫn phải mua để thi công cho kịp tiến độ công trình đã cam kết.

Một số mỏ có giá ổn định, quanh ngưỡng 400.000 đồng/m3 được nhiều tài xế lựa chọn. Do đó, lượng xe tập trung về các mỏ này rất đông. 

Ghi nhận của PV Báo Xây dựng tại các mỏ đá, như: Thọ Bắc, Hố Chuối, Cà Ty - LICOGI (xã Thọ Phong) vào trung tuần tháng 9 cho thấy, nhiều đoàn xe tải xếp hàng, chờ đợi nhiều ngày mới mua được đá. Trong khi đó, các mỏ trên địa bàn Khu kinh tế Dung Quất, phía Nam tỉnh (thị xã Đức Phổ cũ) có phần giảm nhiệt hơn do giá bán cao, cự ly vận chuyển xa và đường đi khó khăn.

Nhiều tài xế cho biết, tình trạng khan hiếm đá, giá bị đẩy lên cao từ đầu năm 2026. Tuy nhiên, tình trạng xe tải xếp hàng chờ mua đá bắt đầu từ đầu tháng 9 đến nay. Muốn mua được đá phải xếp hàng nhiều ngày mới tới lượt.

Anh Phạm Duy, lái xe đầu kéo BKS 43H-074.70, ngụ thành phố Đà Nẵng cho biết, tháng trước mình kéo được 7 chuyến hàng. Nhưng tháng này, nay đã 15/9, mình mới kéo được 2 chuyến, thu nhập giảm sâu. "Ăn ngủ trên xe ở mỏ cả tuần mới mua được một xe đá. Công trường cần đá, nhưng chúng tôi không mua được cũng đành chịu", anh Duy thở dài. 

Chung cảnh ngộ với anh Duy, nhiều tài xế chia sẻ, họ phải ở lại mỏ nhiều ngày, xếp hàng chờ đến lượt để mua được 1 xe đá. 

Tài xế phải ăn ngủ ngay trên xe, túc trực để mong tới lượt nhận hàng.

Cảnh tượng xe tải xếp hàng dài nhiều ngày diễn ra ở các mỏ đang khai thác trên địa bàn Quảng Ngãi. Lượng xe tập trung tại các mỏ luôn duy trì hàng chục chiếc, đa phần là xe đầu kéo mang biển kiểm soát TP Đà Nẵng.

Ông Lê Văn Tịnh, Giám đốc điều hành mỏ đá Hố Chuối (xã Thọ Phong) cho biết, là một trong những mỏ còn công suất khai thác năm, đơn vị tổ chức khai thác bám sát yêu cầu của giấy phép, giữ giá bán ổn định. Dù đã nỗ lực sản xuất nhưng không thể đáp ứng được nhu cầu rất lớn của thị trường, trong mỏ lúc nào cũng thường trực hàng chục xe chờ lấy đá, có xe phải chờ nhiều ngày mới tới lượt nhận hàng.

Quảng Ngãi hiện có 45 mỏ đá được cấp phép còn hiệu lực khai thác, với tổng trữ lượng còn lại khoảng 51,6 triệu m3, công suất 3,25 triệu m3/năm.

Trong đó, khu vực phía Đông có 27 mỏ, trữ lượng còn lại 44,5 triệu m3, công suất 2,61 triệu m3/năm; khu vực phía Tây (Kon Tum cũ) có 18 mỏ, tổng trữ lượng còn lại khoảng 7,1 triệu m3, công suất 0,63 triệu m3/năm.

Theo khảo sát của cơ quan chuyên môn, trong năm 2026, cả tỉnh cần hơn 2,9 triệu m3 (khu vực phía Đông khoảng 1,95 triệu m3, phía Tây khoảng 0,95 triệu m3). Tuy nhiên, tại khu vực phía Đông, năng lực khai thác thực tế tại một số mỏ thấp hơn công suất đã cấp; cùng với đó, nhu cầu mua đá tại các địa phương lân cận tăng, góp phần tăng áp lực lên nguồn cung, dẫn đến thiếu hụt cục bộ tại một số thời điểm và khu vực.

Tại khu vực phía Tây, tổng công suất được cấp phép khai thác khoảng 0,63 triệu m3; nhu cầu sử dụng 0,95 triệu m3, chỉ đáp ứng 66% nhu cầu. Năng lực sản xuất tại các mỏ chưa đạt công suất đã cấp, khiến khu vực này thiếu hụt nghiêm trọng nguồn cung, ảnh hưởng đến tiến độ thi công công trình.

Đá là cốt liệu sản xuất cấu kiện bê tông, thi công nền móng công trình, cấp phối... Thiếu đá xây dựng khiến nhiều doanh nghiệp kinh doanh vật liệu, sản xuất cấu kiện bê tông đúc sẵn và nhà thầu xây dựng trên địa bàn Quảng Ngãi gặp khó khăn.

Dù chấp nhận bù lỗ, nhưng nhiều nhà thầu xây dựng vẫn khó tiếp cận nguồn đá phục vụ thi công xây dựng công trình.

Giá đá đến chân công trình gần 700.000 đồng/m3, giá bê tông thương phẩm tăng theo giá đá, người dân có nhu cầu xây sửa nhà cửa gặp khó khăn.

Theo UBND tỉnh Quảng Ngãi, địa phương đã nắm được diễn biến thiếu đá xây dựng trên địa bàn, kéo theo tiến độ các công trình, dự án trong và ngoài ngân sách bị ảnh hưởng. Đồng thời, tỉnh đã lên phương án cho phép các mỏ còn trữ lượng, nhưng hết công suất khai thác năm được nghiên cứu điều chỉnh, nâng công suất khai thác, hoặc tăng hạn mức đối với các mỏ đủ điều kiện theo quy định. 

Trước đó, Sở Xây dựng kiến nghị UBND tỉnh Quảng Ngãi rà soát, lập danh sách các mỏ đã trúng đấu giá quyền khai thác nhưng chưa được cấp phép, xác định rõ vướng mắc, trách nhiệm và thời hạn xử lý. Với mỏ đã đấu giá, đủ điều kiện, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, thủ tục, sớm cấp phép đưa mỏ vào khai thác. Rà soát, yêu cầu chủ đầu tư nâng công suất các mỏ đá được cấp phép khai thác nhưng sản lượng thực tế thấp hơn công suất. Sở kiến nghị, với những mỏ đủ điều kiện, nghiên cứu, điều chỉnh nâng công suất khai thác hoặc gia hạn giấy phép để bổ sung nguồn cung. Tăng hạn mức cho một số mỏ để cung ứng cho các dự án đầu tư công, dự án quan trọng trên địa bàn tỉnh.

Theo Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Quảng Ngãi có 176 mỏ đá xây dựng, tài nguyên dự báo tương ứng khoảng 300 triệu m3. Trong khi đó, nhu cầu trong giai đoạn 2027 - 2030 là khoảng 17,2 triệu m3 (phía Đông khoảng 12,2 triệu m3, phía Tây khoảng 4 triệu m3). Quy hoạch gấp nhiều lần nhu cầu dự báo.